Keşan'da bir kına gecesi

Memleketim olan Keşan’da geçirdiğim tatilimde aldığım davetler sayesinde katılma şansını bulduğum Köy Düğünleri oldu. Ramazan boyunca köyde hiç düğün yapılmadığından düğünler ramazan sonunda yapılacak şekilde planlanmıştı. Başka şehirlerden gelecek olan eş, dost ve akrabanın bayram tatili de hesaba katılmıştı, tabii.

Böylece, ramazan biter bitmez  her hafta sonu biri Cuma biri Cumartesi olmak üzere ikişer düğün yapıldı. Köyün yarısından fazla meskünü Roman olduğundan bu düğünler arasında Roman Düğünü de vardı. Düğünlerden  ikisi sünnet düğünü ve iki tanesi de evlilik düğünü ve bunlardan biri de Roman Düğünü idi.

Misafir olarak katıldığım, Trakya insanını daha da çok sevmemi sağlayan bu köy düğünleri ile ilgili gözlemlerimi paylaşmak istiyorum.

Eski Köy Düğünleri ve Yeni Köy Düğünleri

Eskiden Köy Düğünleri, Cuma günü akşam üzeri başlar ve Pazar günü akşam üzeri biterdi. Böylece, ritüeller daha ayrıntılı ve daha fazla zamana yayılarak yapılırdı. Kına gecesi adı üstünde ayrı bir gecede yapılırdı. Eskiden üç günde yapılan bu törenler bir akşama sığdırılıyor.

koy duğunleri dugun meydani Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Düğün meydanında davetliler

Eskiden sünnet düğünlerinde sünnet işlemi de düğünün bir parçası olarak düğün günü yapılırdı. Şimdi ise sünnet düğünden önce ve hastane koşullarında yapılıyor.

Eskiden Köy Düğünleri için “bir kol çalgıcı” ya da “iki kol çalgıcı” tabir edilen gırnata (klarnet), davul, keman, darbuka, daire gibi müzik aletlerinin çalındığı, müzisyen ekipler kiralanırdı. Davullu zurnalı “iki kol çalgıcı” olması düğünün zenginliğinin göstergesiydi. Şimdi ise bir org ile biri orgçu biri solist olmak üzere en fazla iki kişi ile bütün düğün gerçekleştiriliyor.

Romanların usta olduğu ve dünyaca ünlü müzisyenler yetiştirdiği bu zanaat /sanat da elektronik müzik karşısında yok olmaya yüz tutmuş görünüyor.

Düğünden Önce

Köy Düğünleri için, düğünden birkaç gün önce, sepetinde, içine kına konmuş minik  paketler taşıyan bir görevli, tüm haneleri dolaşarak köy ahalisini düğüne davet ediyor.

  • Evlililk düğünleri sünnet düğünlerine göre daha fazla önemseniyor.
  • Gelin, gelinin arkadaşları ve akrabaları ile erkek tarafından önde gelen kişiler düğün günü erkenden, ilçedeki (Keşan) kuaföre giderek saç ve makyaj yaptırıyor.
  • Kuaförden dönüşte otomobiller sık sık durarak müzik eşliğinde danslar ediliyor. Ülkemizdeki tüm düğünlerde olduğu gibi köy düğünleri için de bir gelenek olan gelin arabasının yolunu kesilerek para istenmesi bu süreçte gerçekleşiyor.
  • Bu arada, gelin ve akrabalar, gelin başı ve diğer süslenmelerin yapıldığı yerden gelirken, köyde de düğün yeri olarak kullanılan eski ilkokul bahçesinde tüm köy halkına yemek veriliyor.
köy düğünleri yemek Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Self – servis düğün yemeği

koy dugunleri yemek masasi Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Zamansız gittiğimiz için pek ıssız olan yemek masamız

  • Profesyonel aşçılar tarafından pişirilen yemekler genellikle dört çeşit oluyor; çorba, etli bir yemek, etli pilav ve tatlı olarak da genellikle helva. Yemek, düğün boyunca da servis edilmeye devam ediyor.
  • Düğünler genellikle Cuma ve Cumartesi akşamları oluyor. Akşümüzeri başlayıp genellikle 12′de bitse de bazen sabah 2′yi – 3′ü buluyor.

Evlenecek kızı ya da oğlu olanlar, ya da sünnet olacak çocuğu olanlar, düğün davetlerine daha bir istekle iştirak ediyorlar, tahmin edileceği gibi.

Düğün başlıyor…

  • 8′den itibaren davetliler düğün alanını doldurmaya başlıyor. Müzik ile birlikte düğün resmen başlamış sayılıyor.
  • Girişte düğün sahipleri gelenleri karşılıyor ve tebrikleri kabul ediyor.
roman dugunu misafir karsilama Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Düğün meydanına gelen misafirler gelinle damat ve düğün sahipleri tarafından karşılanıyor

  • Ayrıca,  yine girişte, kız ya da erkek tarafının akrabalarından üç genç kız, gelen davetlilere kolonya ve lokum ikram ediyor, “Hoş geldiniz!” diyor.
koy dugunlari lokum tutan kizlar Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Düğünde lokum ve kolonya ikram eden kızlar

    • Köy düğünleri yapılırken takı merasimi önemli bir yer tutuyor.  Geline ve damata takılar takılıyor ve hediyeler yanlarındaki masaya bırakılıyor. Altın takılar gelinin ve damatın kıyafetini iliştiriliyor. Para verecek olanlar, daha önceden, içine parayı koydukları ve üzerlerine adlarını yazdıkları bir zarfı bırakıyor. Takılar geline ve damata yakınlık derecesine göre cumhuriyet altını, çeyrek altın, 50 Lira en az da 20 Lira oluyor.
    • Alanın bir tarafında, sıralı dizilmiş olan plastik sandalyelerde kadınlar oturuyor, onların arkalarında da genç kızlar ayakta bekliyorlar. Müzik çalmaya başladığında kızlar sahneye geçiyor.

  • Diğer bölümde yer alan erkek davetliler genellikle ayakta ya da çömelmiş olarak bulunuyorlar. Sandalye olmuyor erkeklerin bulunduğu bölümde.
  • Misafir karşılaması bittikten sonra gelinle damat takıları güvenli  bir yere bırakmak üzere odalarına çekiliyor.

Köy Düğünleri de “Düğün Dansı” ile açılır

  • Düğün dansı açılışınını yapmak üzere sünnet düğünlerinde sünnet çocuğunun annesi ve babası, düğünde ise gelinle damat anons edilerek davet ediliyor.
  • Açılış Dansı’na başlamadan önce damat gelinin duvağını açıyor ve genellikle altın bilezik ya da cumhuriyet altını olan yüz görümlüğü takıyor. Açılış dansı son derece romantik bir müzik eşliğinde ve ışık efektleriyle gerçekleşiyor.  Benim katıldığım düğünlerden birinde açılış dansı müziği Ferhat Göçer’in Cennet şarkısı idi.
  • Açılışı yapanların dansa başlamalarından bir süre sonra, yine bir anons ile diğer çiftler dansa davet ediliyor.
  • Romantik / slow müzikler çalmaya devam ediyor ard arda. Artık, genç kızlar ve genç erkekler de dansa katılıyor. Nişanlılar ve sözlüler birlikte dans ederlerken diğer genç kızlar ve erkekler genellikle akrabalarıyla dans ediyorlar.
  • Müzik kısa bir süre sonra serbest oynanabilecek parçalara doğru değişiyor. Bundan sonra ya halay çekiliyor ya da kızlar ayrı erkekler ayrı bölgelerde olmak üzere dans ediliyor.
köy düğünü dans kizlar Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Düğünde karşılıklı sıraya dizilmiş olarak geleneksel ile moderni harmanlayarak dans eden kızlar

koy dugunu gencler Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Klasik Trakya oynayan gençler

  • Özellikle düğün yakını olan akrabalar kızlı erkekli bir arada dans edebiliyor.
  • Halay çekilirken genellikle üç farklı halay kuruluyor. en içte genç kızlar, sonra, evli hanımlar ve en dışta da bekar erkekler. Düğün sahibinin akrabası olmayan evli erkeklerin dans etmesine pek rastlanmıyor.

Köy Düğünleri için bir klasik; Kına Gecesi

Düğünün ortalarına doğru kına için hazırlıklar yapılıyor.

  • Sünnet düğününde sünnet çocuğu, evlilikte ise gelin kına yakılmak üzere tekrar düğün meydanına davet ediliyor.
  • Köyün kızları ve erkekleri gelinin çıkacağı kapının önünde ikişerli bir şekilde sıra oluyor. Burada sıraya girenlere düğün sahibi hediye dağıtıyor. Hediyeler; kızlara şal ya da eşarp olurken erkeklere beyaz havlu veriliyor.
köy düğünleri genç kızlar Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Hediye şallarıyla kına için bekleyen kızlar

köy düğünleri gençler Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Hediye havlularıyla erkekler

  • Sünnet çocuğu, bir sandalyede sıraya girmiş ve el ele tutuşup kollarını yukarıya kaldırmış gençlerin arasından hızla geçirilerek meydanda bir sandalyeye, avucunun içine ile baş ve işaret parmağına kına yakılmak üzere oturtuluyor.
  • Kına gecesi için özel bir kıyafet giymiş gelinle birlikte damat yine bu çemberin içinden koşarak geçiyorlar.
  • Gelin meydandaki sandalyeye ellerine kına yakılması için oturtuluyor. Başı adet olduğu üzere çember denen kırmızı bir örtü ile örtülüyor. Burada her zaman ‘Yüksek Yüksek Tepelere Ev Kurmasınlar” türküsü söyleniyor ve adet olduğu üzere gelin ağlıyor.

Kınadan sonra

Kınadan sonra gelin, kına yakanlar ve çevresindekiler tarafından oturduğu sandalye ile birlikte havaya kaldırılarak üç kez döndürülüyor.

keşan düğünü kına gelin damat Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Kına yakıldıktansonra havada üç kez döndürülen gelin

  • Burada başka bir gelenek parodi olarak tekrar yapılıyor. Damat, ortada oturmakta olan gelini kucaklayıp kaçırıyormuş gibi yapıyor ve düğün meydanının biraz ilerisinde yere bırakıyor. O arada büyük bir alkış kopuyor. Sonra gelinle damat el ele koşarak gelin odasına geçiyorlar.
trakya düğünü kına gecesi gelin damat Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Düğünden Kız Kaçırma!

  • Bu düğün alanından kız kaçırma oyunundan sonra gelinle damat tekrar meydana dönüyorlar ve gelin kına kıyafetiyle damat da damatlık takımıyla müzik eşliğinde misafirlerle birlikte oynamaya devam ediyor.
koy dugunleri gelin damat Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Kına kıyafeti içinde gelinle damat misafirlerle

Saat 12′ye doğru gelinle damat otomobile binip düğün alanını terk ediyor, ama düğün sahipleri tüm davetlileri yolculayana kadar orada bulunuyorlar.

keşan düğünü gelin damat Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Ve bendeniz gelin ve damatla poz veriyorum

Roman Düğünü

Katıldığım Roman Düğünü, köyde normalde düğünlerin yapıldığı yer olan eski ilkokulun bahçesinde değil de düğün erkek tarafının evinin bahçesinde oldu.

Sebebi de; gelininin damada kaçmış olmasıydı. Yani; (kız için) ailesinin izni olmadan ve nikâhlanmadan bir erkekle kaçmıştı. Kız reşit olduğu için kız tarafının yasal olarak yapabileceği bir şey yoktu. Ne var ki, incinmiş gururlarını da ifade etmek istemişler ve haber göndermişler: “Düğünü öyle uluorta, köyün ortasında yaparsanız geliriz, olay çıkarırız.” diye.

Bu güzel günlerinde muhtemelen sorun istemeyen gelinle damat da düğünü kendi evlerinin bahçelerinde yapmayı uygun görmüşler.

Yine de aşagıdaki videoda görüleceği üzere seçtikleri müzikle ve düğün danslarıyla kız tarafına bir mesaj vermeyi de ihmal etmiyorlar.

 Şarkının sözleri şöyle:

Piyasada beni çekemeyen çok,

Keyfimi kaçıracak hiçbir şey yok

Özelim güzelim derdim yok,

Param hiç bitmez zenginim çok,

Hayatımız çok güzel,

Sülalemiz çok özel

Namusumuz dilde gezer

İki iki dört eder

Köy Düğünü Müzikleri

Açılış müziği slow denen tarzda olsa da Trakya Köy Düğünleri genellikle eğlenceli parçalarla şenleniyor. Müzik yayını bazen banttan bazen bir org ile DJ’lik de yapan solistin bulunduğu bir sahneden yapılıyor.

Favori müzikler;

    • En favori ve Trakya oyunlarına en fazla uyan müzik; Bonzai,

  • Çiftetelli,
  • Leylim Ley,
  • Keşanlı,
  • Seda Sayan’ın ilk kez duyduğum ve sözlerini biraz şizoid bulduğum parçası; Çok Derdim Var,
  • Yine favori ve herkesin Ankara karşılaması oynamaya çalıştığı parça; Ankara’nın Bağları,
  • Eftelya,
  • Bir İbrahim Tatlıses parçası; Gelmezsen Gelme,
  • “Kaynanamın adını zehirli yılan koydum” gibi bir dizeye sahip bir Roman havası. (Ben bu dizeyi “Kaynanamın adını derin kuyular koydum” olarak anladım, kendimden şüpheye düşüp birine sorana kadar); İzmirli Erco’dan Hap Koydum

Diğer Dikkate Değer Konular

Köy Düğünleri, köy camisinin bitişiğinde eskiden ilkokul olarak hizmet veren alanda yapılıyor.

  • Ezan okunurken ve namaz bitene kadar müzik ve oyun durduruluyor.
  • Erkeklere genellikle her zaman bira ikram ediliyor
  • Kızlar son derece şık ve modern
  • Erkekler de son derece modern
  • Kız çocukları da son derce şık; bazıları topuklu ayakkabılarıyla dikkat çekiyor. Ortam pek İtalyandı; iki ayrı kız çocuğunda biri La più bella ve Amore yazan t-shirt’ler vardı.
roman düğünü cocuklar Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Roman düğününden iki prenses

Tesettürlü hanımlar, başı örtülü ama kısa kollu bluz giymiş hanımlar, başı açık ama hatlarını göstermeyen kıyafet gimeye özen göstermiş hanımlar, başı örtülü ama dar elbise giymiş hanımlar,  mini etekli elbiseler giymiş hanımlar aynı halayda ve neşe içinde dans ediyordu.

Roman Düğünleri ve Türk Düğünleri

Keşan’da Köy Düğünleri sırasında Türk Düğünü ile Roman Düğünleri arasında eskiden daha fazla fark vardı. Roman olmayanlar Roman Düğünlerine pek gitmezdi. Şimdi aradaki bu ayrım kalkmış.

Halen devam eden ve beni şaşırtan bir ayrım var;

  • Düğün yemeği verilirken Roman Düğünleri sırasında Türkler yemek yemiyor
  • Diğer düğünlerde de Romanlar yemek yemiyor.
  • Gittiğimiz Roman Düğününde yemek salonuna doğru yöneldiğimde yememizin doğru olmayacağı kesin bir şekilde söylenerek durduruldum.
  • Sebebini sorduğumda, yemeği kendilerine kadar yaptıkları, biz yersek ayıp olacağı söylendi. “Kendilerine” derken Romanlardan söz ediliyordu. Aynı şey Türkler için de gerekliydi. Romanlar da Türklerin düğününde ayıp olur diye yemiyordu.

 Özetle;

köy düğünleri hediye çember Trakya Köy Düğünleri ve Bir Roman Düğünü

Katıldığım düğünlerden hediyeler – Çemberimde Gül Oya

Her ne kadar davullu zurnalı köy düğünleri ile şimdiki org ve VJ eşliğinde sahneden mikrofonlarla yapılan Köy düğünleri aynı olmasa da, salon düğünlerinde olmayan bir güzellik ve naiflik var köy düğünlerinde.

Köy Düğünleri için bir davet alırsanız, ister bir Sünnet Düğünü olsun, ister klasik bir düğün bu daveti mutlaka değerlendirin. Böylece ülkemizdeki evlenme adetlerine de tanık olun.

Hele de bir Roman Düğünü davetine gitmemek için hiçbir mazeretiniz olamaz.